39 deelnemers zijn begin 2026 gestart met Pabo on the job, een nieuwe leer-werkroute in onderwijsregio BrabantOost waarin studenten hun werk in de schoolpraktijk combineren met de pabo en stap voor stap groeien richting het leraarschap. Het initiatief moet bijdragen aan het opvangen van de groeiende druk op scholen in de regio. Een belangrijke ambitie is ook grotere diversiteit.
De eerste lichting bestaat uit deelnemers met een diverse achtergrond en programma. Sommigen verwachten binnen anderhalf tot twee jaar hun diploma te behalen, anderen nemen meer tijd. De kern van het traject is voor iedereen hetzelfde: werken en leren worden gecombineerd, met begeleiding vanuit zowel de school als de opleiding.
Volgens de initiatiefnemers is juist die dubbele begeleiding cruciaal voor succes. Het maatwerktraject werd ontwikkeld door onderwijsregio BrabantOost in samenwerking met Fontys Pabo in Eindhoven en richt zich nadrukkelijk op mensen die al werkzaam zijn in het onderwijs. Eerder opgedane kennis en ervaring worden erkend, waardoor deelnemers een persoonlijk opleidingstraject kunnen volgen.
“Het is echt een maatwerktraject waarin het praktijkgericht leren, kwaliteit en persoonlijke begeleiding centraal staan bij het behalen van je pabo-diploma”, zegt Petra van den Bosch, programmamanager van de onderwijsregio. “Juist voor mensen die niet alleen uit boeken willen leren, is het praktijkleren de grote kracht.”
Tekorten zetten scholen onder druk
De aanleiding voor het nieuwe traject ligt in de structurele uitdagingen op de regionale onderwijsarbeidsmarkt. Hoewel het lerarentekort vaak wordt gekoppeld aan openstaande vacatures, ziet de onderwijsregio vooral problemen ontstaan door ziekteverzuim, verlof en tussentijdse uitstroom van personeel. “Daar zie je dat scholen het moeilijk hebben en dat heeft impact op werkdruk en kwaliteit”, zegt Najat Toub-Arssi, programmanager Pabo on the job.
De regio Eindhoven en omgeving blijft economisch groeien. Daardoor neemt ook de vraag naar leraren verder toe. In sommige toekomstscenario’s worden zelfs nieuwe scholen geopend. Tegen die achtergrond zoekt de onderwijsregio naar nieuwe manieren om voldoende bevoegde leerkrachten op te leiden en te behouden.
Pabo on the job sluit aan bij de bredere opdracht van onderwijsregio’s om gezamenlijk personeel op te leiden, strategisch personeelsbeleid te voeren en innovatieve routes naar het onderwijs te ontwikkelen.
Diverser lerarenbestand
Naast het terugdringen van tekorten wil de onderwijsregio de komende jaren ook inzetten op meer diversiteit in het lerarenbestand. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar nieuwe doelgroepen, zoals mbo-studenten, havisten die twijfelen over een traditionele pabo-opleiding en kandidaten met een migratieachtergrond. “Wat we zien is dat er op het mbo veel meer diversiteit is dan op de pabo”, zegt Najat. “Dit traject biedt een kans om die doorstroom van mbo naar pabo te vergroten, juist omdat studenten kunnen werken en verdienen terwijl ze leren.”
Juist die combinatie van leren en werken blijkt aantrekkelijk voor mensen die minder aansluiting vinden bij een volledig theoretische opleiding. Deelnemers gaan één dag per week naar de opleiding en brengen de rest van hun tijd door in de onderwijspraktijk. Daarmee ontstaat een toegankelijker alternatief voor de reguliere pabo-route.
Regionale samenwerking als sleutel
Het succes van het traject staat of valt met samenwerking tussen scholen, opleiding en onderwijsregio. Een van de belangrijkste taken van de onderwijsregio is daarom het organiseren van voldoende werkplekken voor deelnemers. “Zonder werkplek kun je de opleiding niet doen. Dat is echt de eerste stap”, zegt Petra.
Daarnaast onderzoekt de regio hoe studenten en scholen beter aan elkaar kunnen worden gekoppeld en hoe begeleiding duurzaam kan worden georganiseerd. Ook wordt gekeken naar nieuwe concepten, zoals speciale Pabo on the job-scholen waar groepen studenten gezamenlijk kunnen werken en leren. Volgens Petra en Najat maakt de regionale aanpak het mogelijk om sneller te reageren op ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en nieuwe oplossingen te testen.
Waardevolle lessen voor andere regio’s
Hoewel het traject nog in de opstartfase zit, zijn de eerste ervaringen positief. Tegelijkertijd vergde de ontwikkeling ervan veel afstemming tussen alle betrokken partijen. “Het is echt een puzzel geweest om de opleiding goed uit te werken en verantwoordelijkheden scherp te krijgen”, klinkt het in koor.
Die ervaringen maken het initiatief volgens de betrokkenen ook interessant voor andere onderwijsregio’s. Pabo on the job laat zien hoe praktijkgericht opleiden, maatwerk, intensieve begeleiding en regionale samenwerking kunnen bijdragen aan een duurzame aanpak van het lerarentekort en toenemende diversiteit.