Heb je een vraag over de ambitieafspraken? Wellicht vind je hieronder het antwoord waar je naar op zoek bent!
Algemene vragen
Dit zijn meerjarige afspraken die worden gemaakt tussen alle samenwerkende partners binnen een onderwijsregio: de aangesloten schoolbesturen, lerarenopleidingen, beroepsgroep en andere partijen.
Ja, alle onderwijsregio’s moeten ambitieafspraken maken. Dit is een verplichting vanuit de regeling Landelijk dekkend netwerk onderwijsregio’s 2026-2029 van OCW.
De ambitieafspraken helpen onderwijsregio’s om zich te richten op het realiseren van hun maatschappelijke regionale opgave voor wat betreft:
- het aantrekken en opleiden van personeel;
- het behouden en professionaliseren van personeel;
- het leren omgaan met schaarste aan onderwijspersoneel.
Ook wordt het door het maken van ambitieafspraken mogelijk om de voortgang beter te meten en te beoordelen of de onderwijsregio’s de gewenste impact behalen.
Ambitieafspraken helpen om:
- verandering teweeg te brengen in de regio;
- focus aan te brengen in de gezamenlijke inspanningen;
- keuzes expliciet wel of niet te maken;
- voortgang meetbaar en merkbaar te maken;
- de samenwerking te versterken.
Kortom: ambitieafspraken maken zichtbaar voor welke uitdagingen een onderwijsregio staat en waar zij heen beweegt. Zij legt hiermee vast welke meetbare en merkbare impact zij op langere termijn (eind 2029) gemaakt wil hebben.
Iedere onderwijsregio heeft op basis van een eigen regionale arbeidsmarktmarktanalyse een activiteitenplan ontwikkeld. Op deze manier konden zij een aanvraag indienen voor de subsidieregeling ‘Landelijk dekkend netwerk onderwijsregio’s 2026-2029’. Ieder activiteitenplan bevat een overzicht van de regionale ambities. De volgende stap is het maken van meetbare en merkbare afspraken over deze ambities.
Ambitieafspraken gaan niet alleen over wat onderwijsregio’s willen bereiken. Zij geven ook de richting waarop het hoe wordt ingericht: het vertalen naar concrete acties, manieren van samenwerking, monitoren van het effect en inrichten van leerprocessen. Ze zijn gericht op het brengen van beweging en impact met betrekking tot de afspraken op de regionale opgave.
Een onderwijsregio maakt ambitieafspraken die passen bij de eigen specifieke opgave, en bouwt daarmee voort op de ambities uit het plan. Dat is de basis waar al overeenstemming over is.
Subsidieregeling
Het gaat om de regeling Landelijk dekkend netwerk onderwijsregio’s 2026-2029 van OCW.
Het doel van deze regeling is om schoolbesturen, mbo-instellingen, lerarenopleidingen en de beroepsgroep te faciliteren en stimuleren om te zorgen voor voldoende en (blijvend) goed opgeleid onderwijspersoneel binnen onderwijsregio’s en het leren omgaan met schaarste aan onderwijspersoneel.
Het gaat om de periode van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2029. De subsidie is bedoeld voor activiteiten die zich richten op het aantrekken en opleiden van personeel, het behouden en professionaliseren van personeel en het leren omgaan met schaarste aan onderwijspersoneel.
Formuleren van ambitieafspraken
De ambitieafspraken gaan over het realiseren van de maatschappelijke regionale opgave van de onderwijsregio.
De afspraken gaan in ieder geval over:
- het aantal zij-instromers.
- de uitstroom van het aantal leraren uit het onderwijs tot 3 jaar en vanaf 3 jaar na het behalen van een diploma van een lerarenopleiding.
- de omvang van de tekorten aan leraren en schoolleiders.
- de ambities specifiek voor de onderwijsregio.
Voor de drie voorgeschreven onderwerpen moeten er voor minstens elk onderwerp een kwantitatieve ambitieafspraak komen. Voor de regiospecifieke onderwerpen kunnen het zowel kwantitatieve als kwalitatieve ambitieafspraken zijn.
Het is aan de onderwijsregio om daar invulling aan te geven en met elkaar de keuzes te maken waar en hoeveel ambitieafspraken er gaan komen. Wel moeten er minstens voor alle drie de verplichte onderwerpen ambitieafspraken komen en voor de regiospecifieke afspraken minstens twee ambitieafspraken.
Het moet bij de kwantitatieve ambitieafspraken gaan om meetbare afspraken. Daarbij kan gekozen worden voor afspraken met daarin een beoogd aantal of een percentage.
Indienen van ambitieafspraken
Alle 49 onderwijsregio’s moeten uiterlijk op 12 oktober 2026 hun ambitieafspraken indienen bij DUS-I.
Ja, er is door DUS-I een format beschikbaar gesteld.
Nee, het format voor de ambitieafspraken is niet verplicht. Je kunt hier als onderwijsregio gebruik van maken.
Verantwoording
Het gaat om een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting. DUS-I doet een vergelijkbare controle als bij de activiteitenplannen. Daarbij wordt gekeken of er minimaal kwantitatieve afspraken (SMART- geformuleerd) zijn voor elk van de drie voorgeschreven onderwerpen en minstens twee regiospecifieke ambitieafspraken. Deze kunnen zowel kwalitatief als kwantitatief zijn.
De verantwoording van de ambitieafspraken komt terug in de jaarlijkse rapportage. In de rapportage zijn een terugblik op de activiteiten en behaalde resultaten in het afgelopen kalenderjaar, voortgang op de te behalen ambitieafspraken en aandachtspunten voor het opvolgend kalenderjaar door de Realisatie-Eenheid opgenomen. Op de website van DUS-I wordt een format beschikbaar gesteld voor de rapportage.
Omdat het een inspanningsverplichting is, wordt er niet teruggevorderd als de resultaten niet worden gerealiseerd.
Ja, met uitvoerige onderbouwing. Als zich onverwachte omstandigheden aandienen, dan kunnen de ambitieafspraken worden aangepast. Dit is onderdeel van de meldingsplicht van de onderwijsregio richting DUS-I.
Data en monitoring
De Realisatie-Eenheid levert data met betrekking tot de voorgeschreven onderdelen. Deze betreffen:
- het aantal zij-instromers;
- uitstroom van leraren uit het onderwijs na diplomering;
- tekorten aan leraren en schoolleiders.
De gegevens die de Realisatie-Eenheid publiceert, hebben betrekking op het aantal toegekende subsidies aan ‘zij-instromers in beroep’. Andere typen zij-instromers, zoals zij-instromers die via een reguliere lerarenopleiding een bevoegdheid behalen of zij-instromers in beroep waarvoor geen subsidie is toegekend worden niet weergegeven in de data.
Ja, het is toegestaan om subregionale ambitieafspraken te maken. Wegens beschikbaarheid van data is het voor de hand liggend om dit niet te doen bij de voorgeschreven onderdelen, maar voor de regiospecifieke afspraken kan dit wel.
Om gegevens in perspectief te plaatsen, is het nuttig om te vergelijken met het landelijk gemiddelde. Voor uitstroom na diplomering is dat echter op dit moment niet betrouwbaar te doen. In de onderliggende data ontbreken gegevens, wat het Nederlandse totaalbeeld zo verandert dat het niet meer bruikbaar is om mee te vergelijken.
Nee, deze cijfers zijn niet direct vergelijkbaar. De analyses verschillen op twee punten. Ten eerste in populatie: de Realisatie-Eenheid kijkt specifiek naar gediplomeerden van een lerarenopleiding, terwijl de Trendrapportage in hoofdstuk 12 alle beginnende leraren meeneemt (inclusief zij-instromers en onbevoegden). Ten tweede in methodiek: de Trendrapportage meet uitstroom jaar-op-jaar voor één cohort, de Realisatie-Eenheid kijkt over meerdere diplomajaren tegelijk in lijn met de subsidieregeling LDNO. Dat de ene meting hogere percentages oplevert dan de andere zegt op zichzelf dus niets.